De verzamelaanvraag 2026, in uitvoering van het GLB 2023-2027, is nog maar net ingediend of het begeleidend proces voor de uitvoering van het GLB 2028-2034 is in opbouw.
Op 16 juli 2025 werden de voorstellen van de Europese Commissie gepubliceerd. De voorstellen zijn nog onderhevig aan een aantal onzekerheden zoals het Europese meerjarig financieel kader, de budgetverdeling, de Vlaamse invulling enz. Er zal nog veel water naar de zee vloeien voordat het ganse proces is afgerond maar er is momenteel geen verlenging van het huidige GLB voorzien.
In dit hoofdartikel geven we summier een inzicht in de visie van de Europese Commissie.
Het meerjarig financieel kader vormt de basis van het toekomstige GLB. Het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) na 2027 krijgt een centrale plaats in de volgende EU-begroting om de strategische doelstellingen van de Visie voor Landbouw en Voedsel te verwezenlijken. Een eenvoudigere en flexibelere begroting zal de strategische planning verbeteren en beter inspelen op de uitdagingen voor EU-landbouwers, de landbouwsector en het platteland, terwijl tegelijkertijd verdere synergie tussen sectoren mogelijk wordt gemaakt.
De integratie van het GLB in de nationale en regionale partnerschapsplannen (NRP-plannen) wordt ondersteund door het NRP -fonds, dat een bedrag van €865 miljard zal bedragen. Dit fonds omvat de toewijzing voor het GLB na 2027 en diverse financiële middelen waarover EU-landen kunnen beschikken.
Een afgebakend budget van minstens €300 miljard voor inkomens- en crisissteun zal de voorspelbaarheid en stabiliteit van de GLB-steun voor landbouwers garanderen:
- Inkomenssteun: er is een bedrag van ten minste €293,7 miljard gereserveerd om stabiliteit en voorspelbaarheid voor boeren te garanderen.
- Eenheidsvangnet: €6,3 miljard om EU-landen te ondersteunen in geval van marktverstoringen.
In het kader van de nationale regionale partnerschapsplannen krijgen EU-landen €453 miljard om te voorzien in nationale behoeften, onder meer op het gebied van landbouw en plattelandsgebieden, via landspecifieke aanbevelingen in het kader van het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB).
Naast de geoormerkte bedragen krijgen EU-landen vanaf 2028 toegang tot €45 miljard uit de crisisbetalingen (niet-toegewezen middelen opgenomen in de NRP-plannen van €453 miljard), een bedrag dat normaal gesproken alleen beschikbaar is voor de tussentijdse evaluatie van hun NRP-plannen, om tegemoet te komen aan de behoeften van hun boeren en plattelandsgemeenschappen.
Het GLB zal na 2027 zijn instrumentarium intact houden en stabiliteit en voorspelbaarheid bieden, zoals uiteengezet in het voorstel van de Commissie.
Het voorstel voor na 2027 omvat:
- Inkomensondersteuning en voorspelbaarheid: de financiering voor inkomensondersteuning van boeren is gewaarborgd.
- Meer vormen van ondersteuning: meer mogelijkheden en keuzes voor boeren over hoe ze ondersteuning kunnen ontvangen en hun inkomstenstromen kunnen diversifiëren.
- Ondersteuning van risicobeheersingsinstrumenten: het GLB-voorstel voorziet in een reeks instrumenten om de druk te verlichten en de risico’s van landbouwbedrijven te verminderen. Het EU-hulpmiddel, onderdeel van het NRP-fonds, omvat een vangnet genaamd Unity Safety Net, dat landbouwers helpt om te gaan met de gevolgen van marktverstoringen en geopolitieke onzekerheden.
- Een betere balans tussen regels en stimulansen voor het behoud van het klimaat en het milieu: het systeem van verantwoord landbouwbeheer stelt regels vast voor alle boeren. Daarnaast worden er stimulansen geboden voor acties die gunstig zijn voor het milieu, het klimaat en het dierenwelzijn. Verschillende vormen van investeringssteun voor de landbouw dragen bij aan de veerkracht van de landbouw, voedselsystemen, bosbouw en plattelandsgebieden, met name op het gebied van klimaat en water.
Gerichte inkomensondersteuning:
- Meer flexibiliteit en meer mogelijkheden: de regels zijn vereenvoudigd en het gebruik van forfaitaire bedragen wordt versterkt, waardoor boeren en EU-landen meer flexibiliteit en mogelijkheden krijgen voor gerichte inkomensondersteuning, met name voor jonge en nieuwe boeren, vrouwen, familiebedrijven of kleine boeren, en gemengde bedrijven.
- Eerlijke verdeling van middelen: het nieuwe GLB stelt een meer gerichte aanpak voor van gebiedsgebonden betalingen, waarbij rekening wordt gehouden met de unieke economische omstandigheden van specifieke landbouwbedrijven en regio’s. Kleinere landbouwbedrijven kunnen gerichte steun ontvangen via gebiedsgebonden betalingen en eenmalige bedragen (maximaal €3.000 per jaar). Dit zorgt ervoor dat de steun terechtkomt bij degenen die het het hardst nodig hebben, wat eerlijkheid en efficiëntie bevordert. Landbouwers kunnen mogelijk gebruikmaken van vervangende diensten en profiteren van de hulp van vervangende werknemers wanneer ze ziek zijn, verlof hebben of met gezinsverantwoordelijkheden te maken hebben.
- Maatregelen om de herverdeling van inkomenssteun aan te pakken: dit omvat het maximeren van directe betalingen aan grotere landbouwbedrijven (maximaal €100.000 per jaar) en het invoeren van verplichte jaarlijkse degressieve betalingen.
wordt vervolgd: in VAC-flash 11
